Tiêu, ngọc trai, rượu sim: ba nghề, ba nhịp

Theo Tạp chí Công Thương tháng 9/2024, nghề trồng tiêu trên đảo có từ hàng trăm năm. Đảo có hơn 400 ha tiêu, tập trung ở phía bắc: Cửa Dương gần 200 ha, Cửa Cạn hơn 77 ha. Năng suất bình quân khoảng 2,5 tấn/ha, cả đảo hơn 1.200 tấn mỗi năm. Giống địa phương Hà Tiên và Phú Quốc chiếm 80–90% diện tích, được nhắc là chịu sâu bệnh tốt.

Cây tiêu mất khoảng một năm để leo tới đỉnh trụ, cho trái từ năm thứ hai. Vụ hái bắt đầu tháng Chạp và tháng Giêng âm lịch, tức khoảng tháng 12 tới tháng 1 dương lịch. Tiêu đỏ hái tay từng chùm chín; tiêu đen là tiêu xanh hái đại trà rồi phơi nắng; tiêu sọ là tiêu bóc vỏ, giá cao nhất. Tháng 2/2011, Cục Sở hữu trí tuệ cấp nhãn hiệu tập thể “Hồ tiêu Phú Quốc”.

Mục tiêu giữ 500 ha tiêu tới năm 2025 cho du lịch, được nhắc trong cùng bài, cho thấy vườn tiêu nay vừa là nông nghiệp vừa là cảnh quan. Khi ghé vườn, đi theo lối chủ vườn chỉ, không bứt trái trên trụ, không leo lên giàn.

Theo chuyên trang du lịch nông thôn của Cục Du lịch Quốc gia, cây sim mọc nhiều trên các sườn đồi phía bắc đảo; trái chín từ tháng 4 tới tháng 7, màu tím sẫm, ngọt và hơi chát. Người dân làm rượu từ trái sim chín qua nhiều thế hệ.

Cách làm được mô tả: chọn trái chín mọng, rửa, ủ với đường theo tỉ lệ; sau khi lên men tự nhiên thì lọc, pha với rượu gạo hoặc rượu nếp. Gần đây nhiều cơ sở đầu tư máy móc, đóng chai, tham gia chương trình OCOP và đạt 3–4 sao.

Sim mọc trên đất đồi, nơi cũng là rìa rừng. Mùa sim chín, người hái lên đồi; khi đi rừng mùa này, nhớ rằng trái trên đồi là nguồn sống của người khác. Đọc thêm trang Vườn quốc gia Phú Quốc.

• Hỏi trước khi vào vườn tiêu; vườn là đất tư, không phải điểm công cộng.
• Ở cơ sở ngọc trai, không chạm vào lồng, dụng cụ cấy; vết mổ ở trai rất nhỏ và dễ nhiễm.
• Đi đồi sim mùa trái chín: không hái ở vườn có chủ, không bẻ cành.
• Không có nghĩa vụ phải mua khi được mời xem; cảm ơn là đủ.