Rạn san hô và bò biển: phần đảo nằm dưới nước

Hồ sơ đề xuất khu bảo tồn biển, lập trước khi khu được thành lập, ghi vùng biển phía nam có 89 loài san hô cứng, 19 loài san hô mềm, 125 loài cá rạn, và độ phủ san hô sống 41% diện tích rạn. Vùng nam đảo nông, phần lớn dưới 10 m; một rãnh sâu hơn 60 m tách cụm đảo An Thới khỏi mũi nam Phú Quốc. Cẩm nang của Cục Du lịch Quốc gia cũng ghi 41% diện tích quanh các đảo có rạn san hô.

Con số 41% là của hồ sơ cũ. Ban biên tập chưa tìm được kết quả điều tra độ phủ san hô mới công bố cho Phú Quốc, nên không nói rạn đang tốt lên hay xấu đi theo con số. Điều có nguồn là san hô bị khách làm hại: năm 2020, Tuổi Trẻ đưa tin một chương trình du lịch trên mạng quay cảnh hai ca sĩ ngồi lên khối san hô não và đá vào cành san hô khi bơi ở Hòn Gầm Ghì.

Bò biển là loài thú biển ăn cỏ, sống tới 70 năm, con trưởng thành dài tới 3 m, nặng 450 kg, theo VietNamNet năm 2013. Sách đỏ Việt Nam xếp loài này cực kỳ nguy cấp, với dưới 100 cá thể quanh Phú Quốc và Côn Đảo. Cẩm nang của Cục Du lịch Quốc gia ghi bò biển ở đây chỉ còn thấy ở một nơi khác của Việt Nam.

Nghiên cứu Oryx dựa trên phỏng vấn, không có ước tính số cá thể. Bò biển gặp thường ở Hàm Ninh, Bãi Thơm; hiếm ở bờ tây và nam. Nguyên nhân chết chính là lưới bắt cá đuối, cá mập thả qua đêm trên thảm cỏ; thịt, ngà, xương được bán làm thức ăn và thuốc. Tỉnh cấm săn, buôn bán bò biển từ năm 2002, nhưng nghiên cứu ghi thiếu người và kinh phí để thực thi. Một dự án bảo tồn bò biển Phú Quốc chạy giai đoạn 2013–2015; một tổ chức bảo tồn quốc tế ghi hiểu biết về quần thể ở đây “còn rất hạn chế”.

• Không đứng, ngồi, giẫm lên san hô; khi lặn ống thở, giữ khoảng cách và mặc áo phao để không phải bám vào rạn.
• Không nhặt san hô, vỏ ốc còn sống, sao biển; không mua đồ lưu niệm làm từ san hô, đồi mồi.
• Hỏi đơn vị tổ chức chuyến lặn ngắm: tàu có thả neo lên rạn không, có phao buộc không.
• Không mua, không ăn thịt bò biển, rùa biển; báo cho chính quyền nếu thấy rao bán.
• Dùng kem chống nắng ít, mặc áo chống nắng thay vào khi xuống nước.

Mức phạt và quy định khu bảo tồn biển có ở trang bảo tồn biển và rác thải. Vì sao vùng biển này nằm trong một khu dự trữ sinh quyển ở trang khu dự trữ sinh quyển Kiên Giang.