Ghe đánh cá neo gần bờ ở Gành Dầu, bắc đảo Phú Quốc, lúc chiều muộn

Hiểu đảo · ứng xử

Ghé làng chài như một người khách

Hàm Ninh, Gành Dầu, Rạch Vẹm là nơi người ta sống bằng biển, không phải sân khấu. Trang này nói ba làng khác nhau thế nào, giờ nào làng đang làm việc, và những việc nhỏ khiến người làng thấy bị làm phiền.

Ba làng, ba kiểu

LàngỞ đâuĐời sốngĐiều nên biếtNguồn
Hàm NinhBờ đông, dưới núi Hàm NinhĐánh bắt gần bờ, nuôi trồng, ghẹ; nhà bèCầu gỗ cũ đã hư; thuyền về 5:00–6:00Vietnam Airlines, VietnamPlus
Gành DầuMũi bắc, cách Campuchia khoảng 4 km đường biểnNghề biển truyền thống; ghe neo gần bờÍt công trình, ít khách; nước nông lặngBáo Thế giới và VN, Cục Du lịch QG
Rạch VẹmBắc đảo, cách Dương Đông hơn 20 kmCầu gỗ, nhà bè, sao biển đỏSao biển chết khô vì bị nhấc lên chụp ảnhBáo Thế giới và VN, Báo Văn Hóa

Chi tiết về Hàm Ninh ở trang làng chài Hàm Ninh. Ngoài ba làng này, Báo Thế giới và Việt Nam còn nhắc làng Trần Phú ở Dương Đông, nơi phần lớn cư dân gốc miền Trung và miền Bắc, và Rạch Tràm ở bắc đảo.

Nguồn: Vietnam Airlines — cẩm nang làng chài Hàm Ninh (không ghi ngày); VietnamPlus — vẻ đẹp làng chài Hàm Ninh (22/4/2025); Báo Thế giới và Việt Nam — bảy làng chài ở Kiên Giang, theo Trung tâm Thông tin du lịch (18/7/2024); Cục Du lịch Quốc gia, vietnam.travel — hoàng hôn ở Phú Quốc: Gành Dầu, Dinh Cậu (không ghi ngày); Báo Văn Hóa — sao biển Phú Quốc chết khô vì du khách chụp ảnh (8/4/2021) · đối chiếu ngày .

Giờ làm việc của làng

Ở làng chài, sáng sớm là giờ bận nhất. Cẩm nang Hàm Ninh của Vietnam Airlines mô tả thuyền đi đêm về lúc rạng sáng, người làng vá lưới, phân loại ghẹ, tôm, cá bên mép nước. Đó là giờ đáng xem, cũng là giờ dễ làm phiền người làng: lối từ thuyền lên bờ hẹp, người khiêng thùng cá nặng, không có thời gian trả lời câu hỏi.

  • 5:00–7:00: thuyền về, chợ bên mép nước. Đứng xa lối đi, không chắn đường khiêng hàng.
  • Giữa trưa: người làng nghỉ. Đừng gõ cửa nhà, đừng ngồi lên ghe đang phơi.
  • Chiều muộn: chuẩn bị chuyến đêm. Không đứng trên ghe, không chạm lưới đang xếp.
  • Tối: thuyền ra khơi; ở Dương Đông, đèn tàu câu mực sáng ngoài biển.

Nguồn: Vietnam Airlines — cẩm nang làng chài Hàm Ninh (không ghi ngày); Cục Du lịch Quốc gia, vietnam.travel — hoàng hôn ở Phú Quốc: Gành Dầu, Dinh Cậu (không ghi ngày) · đối chiếu ngày .

Chụp ảnh người

Nhiều khách tới làng chài để chụp ảnh. Một số điều giúp bức ảnh không phải trả bằng sự khó chịu của người khác:

  1. Hỏi trước, bằng lời hoặc bằng cử chỉ. Bị từ chối thì thôi, không chụp lén.
  2. Không chụp trẻ em khi chưa hỏi người lớn đi cùng.
  3. Không yêu cầu người làng tạo dáng, cầm cá, cầm lưới cho bạn chụp.
  4. Không bay máy bay không người lái thấp trên nhà dân, trên thuyền.
  5. Nếu người ta cho chụp, cảm ơn; nếu bạn mua gì đó của họ, trả đúng giá đã hỏi.

Tránh đăng ảnh kèm nội dung chế giễu nhà cửa, cách sống của người làng. Đó là nơi người ta đang sống.

Nếu muốn hiểu làng hơn một bức ảnh, hãy hỏi chuyện vào lúc người ta rảnh tay: con nước hôm nay thế nào, thuyền đi xa bao lâu, mùa nào cá nhiều. Người làm nghề biển thường sẵn lòng kể khi không bị chen vào giờ làm việc, và câu trả lời của họ cho bạn biết về hòn đảo nhiều hơn mọi bảng thông tin.

Sao biển, san hô, vỏ ốc

Năm 2021, Báo Văn Hóa đưa tin nhiều sao biển ở Rạch Vẹm chết khô vì khách nhấc khỏi nước để chụp ảnh, có nhóm còn xếp sao biển thành chữ. GS.TS Đỗ Công Thung, Viện Tài nguyên và Môi trường biển, giải thích sao biển cần ôxy từ nước biển và chết trong khoảng một phút khi ra khỏi nước.

  • Ngắm sao biển trong nước, không nhấc lên, không xếp hình.
  • Không nhặt vỏ ốc còn con, không bẻ san hô làm quà.
  • Đi dép khi lội ở vùng nước nông có đá, rạn; nhìn chỗ đặt chân.

Nguồn: Báo Văn Hóa — sao biển Phú Quốc chết khô vì du khách chụp ảnh (8/4/2021) · đối chiếu ngày .

Mua bán ở làng

  • Hỏi giá và đơn vị tính (lạng, kg, phần) trước khi gọi; cẩm nang Vietnam Airlines nhắc điều này ở Hàm Ninh.
  • Không mặc cả gắt với người bán nhỏ lẻ; chênh vài nghìn với khách là bữa ăn với họ.
  • Không mua thịt, đồ làm từ bò biển, rùa biển, đồi mồi, san hô.
  • Nhận đồ bằng túi của mình; mang túi vải, hộp đựng.

Nguồn: Vietnam Airlines — cẩm nang làng chài Hàm Ninh (không ghi ngày) · đối chiếu ngày .

Rác ở làng chài

Làng chài không có hệ thống thu gom như khu trung tâm. Năm 2021, Doanh nghiệp và Hội nhập ghi đảo chỉ thu gom được khoảng 50% lượng rác; năm 2025 Tuổi Trẻ ghi đảo phát sinh 180–200 tấn rác mỗi ngày. Rác khách để lại ở làng xa thường không được thu, và sẽ ra biển. Mang rác về khu có thùng.

Con số rác và các khu xử lý mới ở trang bảo tồn biển và rác thải.

Nguồn: Doanh nghiệp và Hội nhập — Nỗi lo ô nhiễm ở đảo ngọc Phú Quốc (25/2/2021); Tuổi Trẻ News — Phu Quoc goes green for APEC 2027 amid waste challenges (10/6/2025) · đối chiếu ngày .

Khi nào không nên ghé

  • Ngày biển động, gió lớn: thuyền nghỉ, người làng lo neo ghe, không phải lúc đón khách. VietnamPlus khuyên tránh tháng 7–8 ở Hàm Ninh.
  • Ngày có tang, có lễ trong làng: nếu thấy rạp, cờ tang, đi chỗ khác.
  • Khi đi đoàn đông: mười, hai mươi người vào một xóm nhỏ là quá tải; chia nhóm hoặc chọn nơi khác.

Nguồn: VietnamPlus — vẻ đẹp làng chài Hàm Ninh (22/4/2025) · đối chiếu ngày .

Câu hỏi thường gặp

Bạn đọc hay hỏi

Mấy giờ nên tới làng chài?

Sáng sớm khoảng 5:00–6:00 khi thuyền về, nhưng đứng tránh lối đi. Chiều muộn cũng đẹp và ít làm phiền hơn.

Có được cầm sao biển lên chụp ảnh không?

Không nên. Sao biển chết trong khoảng một phút khi ra khỏi nước; nhiều sao biển ở Rạch Vẹm đã chết vì vậy.

Gành Dầu khác Hàm Ninh thế nào?

Gành Dầu ở mũi bắc, gần Campuchia, ít công trình và ít khách. Hàm Ninh ở bờ đông, đông khách hơn, có nhiều quán.

Có cần xin phép khi chụp ảnh người làng không?

Nên hỏi trước. Bị từ chối thì thôi; không chụp trẻ em khi chưa hỏi người lớn.

Ghé làng chài

Bắt đầu

Gửi thư cho ban biên tập Yêu Phú Quốc

Báo một thông tin đã cũ hoặc chưa đúng, hỏi về một bài viết, hoặc liên hệ quảng cáo. Yêu Phú Quốc không bán tour, không đặt chỗ và không chuyển thông tin của bạn cho đơn vị nào.

Thêm thông tin chi tiết không bắt buộc
Thông tin bạn gửi chỉ tới ban biên tập trang này.

Thư trả lời gửi về email bạn ghi